هدف: هدف از پژوهش حاضر، تدوین برنامه جامع فرزند پروری با رویکرد عقلانی بود. مواد و روش: روش تحقیق کیفی بوده و مشارکت کنندگان در بخش طراحی مدل، خبرگان دانشگاهی (اعضاء هیئت علمی رشته روانشناسی عمومی، تربیتی، بالینی و فلسفه تعلیم و تربیت در مراکز آموزش عالی)، خبرگان سازمانی (مدیران و مشاوران ارشد مراکز و کلینیک­های مشاوره خانواده) و کارشناسان مبحث سبک فرزندپروری و در بخش اعتباریابی، اساتید رشته­های مرتبط با موضوع و مشاوران ارشد مراکز و کلینیک­های مشاوره خانواده در سطح کشور بود. در بخش کیفی با روش نمونه­گیری گلوله برفی تعداد 18 خبره و در بخش اعتباریابی با روش نمونه­گیری هدفمند، 16 خبره انتخاب شد. ابزار گردآوری اطلاعات، در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش اعتباریابی، چک لیست خبره سنجی بوده و برای تحلیل داده­ها، در بخش کیفی از روش تحلیل مضمون با کدگذاری اولیه، محوری و ثانویه در نرم افزار Atlasو در بخش اعتباریابی از روش دلفی در طی سه مرحله و در نرم افزار SPSSاستفاده گردید. برای تعیین روایی و پایایی در بخش کیفی، از بررسی­های لازم شامل مقبولیت (بازنگری خبرگان) و قابلیت تائید (بازبینی خبرگان)، استفاده شده و در مرحله اعتباریابی، محتوای چک لیست خبره سنجی از نظر قابل فهم بودن و گویا بودن مورد تائید چند تن از خبرگان دانشگاهی و سازمانی قرار گرفته و پایایی آن با روش آزمون مجدد، 88/0 محاسبه و تأیید گردید. یافته­ها: طبق نتایج بخش کیفی، مدل نهایی دارای 6 تم اصلی بشرح: 1. آموزش و آگاهی والدین، 2. توسعه مهارت های ارتباطی، 3. تقویت تفکر انتقادی و حل مسئله، 4. حمایت عاطفی و ایجاد امنیت روانی، 5. تعیین مرزها و قوانین منطقی و 6. تشویق به خودمختاری و استقلال، 24 تم فرعی و 112 معیار بوده­است. نتایج بخش اعتباریابی، حاکی از تائید تم­های اصلی و فرعی شناسایی شده در بخش کیفی بود. نتیجه­گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که فرزندپروری عقلانی با تأکید بر آگاهی والدین، مهارت های ارتباطی، تفکر انتقادی، حمایت عاطفی، قوانین منطقی و استقلال، به بهبود رشد شناختی، هیجانی و اجتماعی کودکان کمک می کند.

این پژوهش با هدف بررسی چرایی ناکامی برنامه ریزی جامع توسعه در ایفای نقش هماهنگ ساز خود در نظام برنامه ریزی توسعه ایران انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع کیفی، با ماهیت اکتشافی و جهت گیری کاربردی است و با استفاده از راهبرد تحلیل ثانویه کیفی انجام شده است. داده های پژوهش شامل 16 مصاحبه نیمه ساختاریافته با صاحب نظران توسعه و مجموعه ای از اسناد مرتبط با نظام برنامه ریزی توسعه ایران است که بین پاییز 1402 تا پاییز 1403 گردآوری شده اند. تحلیل مضمون داده ها نشان می دهد که ناتوانی برنامه ریزی جامع در ایفای نقش هماهنگ ساز در نظام برنامه ریزی توسعه ایران از سه دسته عوامل ناشی می شود: برآورده نشدن اقتضائات بنیادین (ظرفیت تحلیلی، اطلاعاتی و زمانی محدود)، برآورده نشدن اقتضائات نهادی و اجرایی (نظام حکمرانی نامنسجم و بی ثبات و امکانات اجرایی محدود)، و بروز پیامدهای ناهماهنگ ساز برنامه ای و اجرایی. این عوامل، که مانع شکل گیری مبنایی مشخص، مشترک و معتبر برای تدوین و اجرای برنامه می شوند، سبب شده اند که برنامه های توسعه نه خود واجد هماهنگی درونی باشند و نه بتوانند به عنوان مبنای هماهنگ ساز ایفای نقش کنند، بلکه چالش هماهنگی موجود در نظام حکمرانی را نیز تشدید نمایند. یافته های این پژوهش، ضرورت بازاندیشی در منطق جامع گرایی و حرکت به سوی برنامه ریزی مسئله محور و اولویت مدار به منظور ایجاد هماهنگی های موردنیاز در مسیر توسعه کشور را متذکر می شود.

عبارت سبزراه برای مسیرهایی به کار می رود که انسجام محیط زیست را در زیرساختار شهری محافظت می کنند، سبزراهها به عبارتی پارک های خطی پیوسته، جدید و یا به نوعی زیرساختارهای سبز شهری هستند، با توجه به اینکه شهرگرایی و افزایش جمعیت شهری در ایران همانند کشورهای دیگر تعارضاتی را میان توسعه شهر و محیط زیست، منافع خصوصی و عمومی شهروندان، ضرورت های کالبدی، روانی و فرهنگی ایجاد کرده است، بنابراین اجرای طرح های سبزراه می تواند این تعارضات را کاهش دهد و کیفیت محیط زیستی، زیباسازی، تفرجی، آموزشی، رفاهی و حفاظت از زیستگاه های سرزمین را بالا ببرد. مطالعه حاضر در دو بخش ارایه می شود، در بخش اول با استفاده از روش شناسایی اسنادی، مراحل عمده تحول و تکامل مفهوم سبزراه و اقدامات جهانی انجام شده در حوزه برنامه ریزی و طراحی مطرح می شود و در بخش دوم با استفاده از روش تحلیل محتوا به نخستین گام ها برای ایجاد شبکه سبزراه در ایران می پردازد.

هر چند امروزه اعتقاد به برنامه ریزی ملی همانند سالهای گذشته وجود ندارد، ولی این به آن معنا نیست که باید برنامه ریزی کنار گذاشته شود، بلکه دنیای امروز روشهای جدید و موثرتری را برای برنامه ریزی ملی می طلبد. خاستگاه برنامه ریزی ملی با هر رویکردی، دست یافتن به نیازها و مطالبه های مردم می باشد و مدیریت کیفیت جامع که از نیازهای مشتری شروع شده و به دنبال تامین رضایت مشتریان می باشد، بخوبی می تواند نگاهی جدید به برنامه ریزی ملی ارایه دهد. هدف این مدل تامین رضایت مشتریان برنامه می باشد که واجد ویژگی هایی است که در صورت تحقق آنها رضایت براورده خواهد شد. جامع بودن، عدالت، انعطاف پذیری، هماهنگی، سازگاری درونی و بیرونی، عقلانیت و اثر بخشی از خصوصیات هدف مدل می باشند که بر اساس نظرهای صاحبنظران برنامه ریزی به دست می آید. همچنین مبانی اصلی تحقق هدف، سه عامل اصلی، بهینه سازی فرایندهای برنامه ریزی، توانمندسازی دست اندرکاران برنامه و تمرکز بر نیازهای مشتریان برنامه می باشد. برنامه ریزی به مرحله تدوین برنامه خلاصه نشده و شامل تدوین، اجرا بررسی و اصلاح برنامه است و زمانی هدف مدل، یعنی رضایت مشتریان برنامه محقق می شود که کلیه مبانی ذکر شده به طور مستمر بهبود پیدا کنند.

برنامه ریزی سناریویی، ابزاری برای مواجهه با عدم قطعیت های محیطی است و از دهه 1950 تاکنون، روش های علمی متعددی در دسته بندی های مختلف از جمله گذشته نگری، پیش نگری و پس نگری، کیفی و کمّی، قیاسی و استقرایی، غیرمشارکتی و مشارکتی، اکتشافی و هنجاری و غیره برای آن ارائه شده است. تعدد و تنوع روش­ ها، کاربران این ابزار را عملاً دچار سردرگمی در انتخاب روش مناسب و پیاده سازی آن نموده است. پژوهشگر با مدنظر قرار دادن دسته بندی اول، به دلیل رایج بودن مدل های برنامه ریزی سناریویی پیش نگری در این دسته بندی و عدم انجام مطالعه ای که به ارائه مدل جامع در این خصوص پرداخته باشد، با غور علمی در 10 روش پیش نگری به عنوان جامعه هدف پژوهش، تلاش نمود، با ارائه مدلی جامع، از تکثر و سردرگمی در این حوزه بکاهد. اهمیت این پژوهش، افزایش سهولت در فهم و اجرای مراحل، بالا رفتن کیفیت و قابلیت اطمینان نتایج و کاهش دغدغه کارشناسان برای انتخاب مدل مناسب برنامه ریزی سناریویی پیش نگری است. نپرداختن به این مساله، موجب افزایش خطاهای کاربران در انتخاب مدل مناسب و تطویل یا ساده انگاری بیش از حد در انجام پروژه های برنامه ریزی سناریویی پیش نگری خواهد بود. روش شناسی پژوهش مبتنی بر پارادایم ساخت گرایی، جهت گیری توسعه ای، از نوع کیفی و روش آن، توصیفی و موردی زمینه ای است که با استفاده از روش فراتلفیق انجام شد. برای آزمون مدل، تعدادی از متخصصین با روش نمونه گیری غیرتصادفی هدفمند قضاوتی انتخاب و با استفاده از ابزار دلفی، تا حصول اشباع نظری، مصاحبه ها ادامه یافت. مدل نهایی پژوهش در قالب دو فاز کلی، چهار مرحله اصلی و چهارده گام فرعی ارائه شد.

اهداف اصلی جغرافیای کاربردی ارائه مسیرهای منطقی در بهره گیری از منابع طبیعی و انسانی و توسعه مطلوب جامعه انسانی است جغرافیای کاربردی یک علم بین رشته ای می باشد و بیشترین ارتباط را با برنامه ریزی آمایش سرزمین دارد.در آمایش سرزمین از یافته های اکثریت علوم استفاده می گردد در این راستا با این دیدگاه جغرافیای کاربردی با نگرش سیستمی حلقه بین علوم در مطالعات و برنامه ریزی جامع آمایش سرزمین محسوب می گردد با این دیدگاه در این مقاله ضمن تبین طرح آمایش سرزمین، نقش جغرافیای کاربردی در تعیین رویکرد و چارچوب نظری و همچنین الگو، روش های پژوهش و تجزیه تحلیل در مراحل مختلف مطالعات و برنامه ریزی آمایش سرزمین ارائه شده است.